Ulewanie u noworodka - 8 łatwych sposobów, aby mu zapobiec!

Ulewanie u noworodka - 8 łatwych sposobów, aby mu zapobiec!

Ulewanie mleka przez dzieci bywa częstym problemem, który występuje u noworodków niedługo po przyjęciu posiłku. Mimo iż jest ono bezbolesne, to bywa uciążliwe a jeśli występuje zbyt długo może okazać się jednym z objawów poważniejszej choroby. W tym artykule przedstawimy najważniejsze informacje dotyczące ulewania u niemowląt, czym jest, dlaczego się pojawia, do kiedy występuje. Postaramy się także odpowiedzieć na pytanie, jak zapobiegać ulewaniu pokarmu oraz wyjaśnić czym ulewanie różni się od refluksu oraz, co często bywa mylone, od wymiotów.

Czym jest ulewanie?


Ulewanie u noworodka polega na cofaniu się niewielkiej ilości zjedzonego pokarmu z powrotem do ust dziecka. Przyczyną ulewania jest niedojrzały układ pokarmowy. Mięsień znajdujący się pomiędzy przełykiem a żołądkiem - zwieracz przełyku, jest u noworodków zbyt słaby, aby zablokować cofanie się mleka do ust. Ulewanie u niemowląt bywa też nazywane refluksem fizjologicznym. Jest to powszechna przypadłość dotykająca noworodków i niemowlaków, która zwykle mija samoczynnie między 3. a 6. miesiącem życia dziecka. Statystycznie problem ten dotyka nawet co drugiego dziecka! Ulewanie mleka może następować zaraz po karmieniu, gdy “naddatek” mleka wraz z śluzem i śliną samoczynnie wypływają z ust dziecka, lub po chwili od karmienia (do około godziny), gdy pokarm został już częściowo strawiony - jego konsystencja przypomina wtedy zsiadłe mleko lub twarożek i ma nieprzyjemny kwaśny zapach. Ilość ulewanego mleka bywa różna, zwykle jest to objętość około jednej do dwóch małych łyżeczek. Choć zdarzają się też przypadki, w których ulewanie jest bardziej obfite. Mowa wtedy o ulewaniu chlustającym u niemowlaka, które może powodować nawet ulewanie nosem, o czym szerzej powiemy w dalszej części artykułu.

Przyczyny ulewania


Ulewanie nie jest (jak powszechnie się twierdzi) tylko i wyłącznie przypadłością dotyczącą dzieci karmionych sztucznym mlekiem. Ulewanie po karmieniu piersią występuje u niemowlaków równie często a powody jego występowania są stosunkowo dość podobne, jak w pierwszym przypadku.
Pierwszą, wspomnianą już przyczyną ulewania jest słabo wykształcony układ pokarmowy, który nie radzi sobie z zatrzymaniem całego pokarmu wewnątrz brzuszka.
Kolejną z przyczyn ulewania u noworodka może być zbyt szybkie i zbyt łapczywe przyjmowanie pokarmu. Podczas ssania wraz z mlekiem dziecko połyka także niewielkie pęcherzyki powietrza. Powietrze, wydostając się na zewnątrz przez usta, transportuje ze sobą niewielkie ilości mleka.

Ulewanie u noworodka 4

Inną, często bagatelizowaną przyczyną, jest przejedzenia dziecka. W tym przypadku niewielki żołądek nie jest w stanie pomieścić zbyt dużej ilości przyjętego pokarmu, który w efekcie cofa się do ust. Sytuacja taka ma miejsce szczególnie u matek karmiących w przypadku nawału pokarmu. Niemowlę przyjmuje wtedy dużo pokarmu w zasadniczo krótkim czasie. Po pierwsze do ulewania przyczynia się nadmiar mleka, po drugie konieczność szybkiego przełykania oraz połykanie powietrza - wszystkie elementy łączą się wywołując ulewanie. Podobnie dzieje się, gdy dziecko karmione jest butelką, która posiada smoczek o zbyt dużym przepływie, lub gdy podczas karmienia mlekiem modyfikowanym, rodzice nie zwracają uwagi na sygnały, że dziecko jest już najedzone, koniecznie podając mu całą porcję przygotowanego pokarmu. Przejedzony niemowlak poprzez ulewanie zwraca jego część. Nieprawidłowe jest także zbyt częste karmienie dziecka, czy to piersią na żądanie, czy mlekiem modyfikowanym bez zachowania wymaganych odstępów czasowych.
Poza wymienionymi głównymi powodami ulewania u dzieci, istnieją jeszcze inne przyczyny, na które zawsze trzeba zwracać uwagę. Ulewanie bywa nierzadko efektem alergii pokarmowej na mleko i przetwory mleczne. Niepokojącym objawem w tym przypadku jest ulewanie mleka po każdym posiłku oraz towarzyszący temu brak przybierania na wadze. Wpływ na występowanie ulewania może mieć także nieprawidłowe ułożenia dziecka podczas karmienia (gdy główka jest zbyt nisko w stosunku do reszty ciała) oraz za wczesne rozszerzanie diety niemowlaka.

Co zrobić gdy dziecku się ulewa?


Ulewaniu u dziecka zwykle nie towarzyszy płacz, gdyż nie wywołuje ono bólu, a jedynie lekki dyskomfort. Niemniej jednak jest to nieprzyjemne, a samo wytarcie cofniętego pokarmu z ust dziecka nie jest wystarczające. Szczególnie jeśli ulewanie nie wystąpiło natychmiast po posiłku. Cofnięcie się treści żołądkowej o kwaśnym odczynie może podrażnić delikatną błonę śluzową przełyku oraz okolice ust noworodka. Zaraz po ulaniu należy delikatnie pozbyć się całego zwróconego przez niemowlę mleka - także tego pozostałego jeszcze w jego ustach. Następnie należy podać dziecku odrobinę wody do picia. Po czym przemyć twarz noworodka (a często także szyję i okolice za uszami) mokrym wacikiem lub pieluszką i natłuścić skórę odrobiną kremu - tak aby zapobiec wystąpieniu podrażnienia. Oczywiście, nie oznacza to, że trzeba wpadać w panikę. Tak jak zaznaczyliśmy - ulewanie nie powoduje bólu u dziecka, jednak zbyt nerwowe ruchy osoby karmiącej dziecko, jej panika mogą przyczynić się do przestraszenia noworodka, który w efekcie zareaguje płaczem. Z pewnością niewłaściwym rozwiązaniem tej sytuacji będzie przystawienie płaczącego dziecka do piersi. Ulewanie pokarmu jest sygnałem, iż było go za dużo i w żadnym przypadku (nawet jeśli było to obfite ulewanie) nie należy podejmować bezpośrednio po nim ponownych prób nakarmienia dziecka.

Sposoby na ulewanie - porady

Ulewanie u noworodka 5

Istnieje kilka sposobów, które pozwalają zapobiegać ulewaniu u niemowląt. Jeśli nawet nie zlikwidują problemu w całości, to przynajmniej pomogą go znacznie ograniczyć. A wprowadzenie ich w życie wcale nie jest trudne. Oto najważniejsze z nich:

  1. Dbaj o prawidłową pozycję noworodka podczas karmienia. Główka dziecka powinna być zawsze ułożona wyżej niż reszta jego ciała. Najlepiej gdyby znajdowała się mniej więcej pod kątem 30 stopni. Nigdy nie należy karmić dziecka leżącego np. w łóżeczku, gdyż może to spowodować jego zachłyśnięcie pokarmem. Trzymanie niemowlaka na rękach pozwala na szybszą reakcję osoby dorosłej w razie nieprzewidzianych problemów podczas karmienia, takich jak choćby obfite ulewanie.
  2. Jeśli dziecko płacze, przed karmieniem należy je uspokoić. Zdenerwowany noworodek, dla którego pierś czy butelka pełni formę uspokajającą, ssie mleko szybciej niż zwykle, przez co w trakcie posiłku połyka także niewielkie pęcherzyki powietrza, przyczyniające się do powstawania ulewania u niemowląt.
  3. Jeżeli karmisz dziecko piersią i masz dużo pokarmu, aby ułatwić niemowlakowi spokojne przełykanie, możesz przed karmieniem odciągnąć trochę mleka laktatorem. Ponadto zwracaj uwagę na to, czy dziecko dobrze trzyma pierś - w ustach powinno mieć całą brodawkę. Pomimo, iż karmienie piersią powinno odbywać się na żądanie, kontroluj pory posiłków, tak aby nie przekarmiać niepotrzebnie dziecka i nie wywoływać u niego niepotrzebnie ulewania.
  4. Jeżeli karmisz dziecko butelką, pamiętaj o tym, aby pomiędzy posiłkami zachowywać konieczne przerwy (w tym czasie noworodek trawi pokarm). Równie istotne jest przygotowanie odpowiedniej ilości mleka modyfikowanego w zależności od wieku dziecka. Ponadto, nie zapominaj o wyborze smoczka z odpowiednim przepływem. Mleko nie może samoistnie wypływać z butelki, ale jedzenie nie powinno też sprawiać niemowlęciu nadmiernego wysiłku. Dobrym rozwiązaniem jest również wybór odpowiedniej butelki antykolkowej, która zapobiega nie tylko ulewaniu mleka, ale także powstawaniu bolesnych kolek.
  5. Bardzo ważnym elementem karmienia jest pionizacja maluszka po posiłku, tak aby mu się “odbiło”. To właśnie wtedy dziecko pozbywa się nadmiaru powietrza pochłoniętego wraz z pokarmem. Jeżeli dziecko je zachłannie, można podnosić je od odbicia także w trakcie jedzenia, robiąc kilkusekundowe przerwy. Maluszka w pozycji pionowej należy trzymać nawet do około 30 minut, mając na uwadze jednak to, iż nie każdemu dziecku musi się odbić po zjedzonym posiłku. Natomiast z wiekiem potrzeba odbicia całkowicie zanika. Ulewanie u noworodka - pozycje ułatwiające odbijanie po karmieniu
  6. Oczywistym jest, że zaraz po zjedzonym posiłku nie należy przewijać ani przebierać niemowląt. Należy także zadbać, aby ubranka, które mają na sobie, nie były zbyt mocno ściśnięte w okolicach brzuszka.
  7. Jeśli Twojemu dziecku przytrafia się częste ulewanie pokarmu, zadbaj o jego bezpieczeństwo także w nocy. Część z rodziców, karmiąc dziecko nocą, zapomina lub pomija odbicie, co może (ale nie musi) stanowić niebezpieczeństwo zachłyśnięcia się ulanym mlekiem. Ważne, aby po karmieniu nie kłaść niemowlaka na plecach. W razie gdyby nastąpiło ulanie się pokarmu, znacznie bezpieczniejsza jest pozycja na boku. Rozsądnym rozwiązaniem jest także delikatne przechylenie łóżeczka/materaca, tak aby głowa dziecka znajdowała się wyżej. Można to zrobić podkładając pod materac ręcznik, książkę lub nawet płaską poduszkę.

 Ulewanie u noworodka 3

  1. Gdy niemowlę często ulewa, do diety dziecka możesz wprowadzić mleko oznaczone symbolem “AR” - antyrefluksowe, lub spróbować zagęszczać własny pokarm, np. używając do tego kleiku ryżowego. Mleku, którego konsystencja jest bardziej gęsta, trudniej cofać się do przełyku i jamy ustnej. Proponowane zmiany najlepiej jednak wprowadzać dopiero po uprzedniej konsultacji z pediatrą.

Jak odróżnić chlustające ulewanie od wymiotów?


Ulewanie u noworodka nie powinno budzić większych obaw, dopóki nie jest ono obfite a dziecko prawidłowo przybiera na wadze. O “chlustającym ulewaniu” mowa, gdy niemowlę zwraca znaczną część pokarmu (często wiąże się to nawet z ulewaniem nosem). Chlustające ulewanie bywa często mylone z wymiotami. Istnieje jednak zasadnicza różnica pomiędzy tymi dwoma zjawiskami. Podczas ulewania pokarm wypływa z ust dziecka powoli, wymioty są natomiast gwałtowniejsze, często towarzyszy im także płacz. Wymioty u niemowlęcia wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej, gdyż mogą skutkować odwodnieniem organizmu i są bardzo niebezpieczne dla małego organizmu dziecka.

Mimo, iż ulewanie jest naturalne dla niemowląt, w tym przypadku należy zwrócić szczególną uwagę na dziecko. Gdy u noworodka chlustające ulewanie występuje często oraz towarzyszą mu niepokojące objawy takie jak: krztuszenie się, gorączka, biegunka, zaparcia czy ból brzuszka, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Częste chlustające ulewanie może być także jednym z objawów alergii pokarmowej. Poza konsultacją z lekarzem, w takim przypadkach bywa konieczna dieta eliminacyjna dla karmiącej mamy ( przeczytaj >> co można jeść podczas karmienia piersią) lub w przypadku dziecka karmionego mlekiem modyfikowanym, zmiana preparatu.
W innych przypadkach, gdy ulewanie u noworodka jest obfite ale rzadkie oraz nie budzi większych zastrzeżeń, wystarczy zastosować się do porad zawartych w powyższym artykule, jednocześnie wprowadzając do rozkładu dnia dziecka więcej mniejszych a częstszych posiłków. Tak, aby wrażliwy żołądek niemowlaka mógł lepiej poradzić sobie z mniejszą porcją mleka, równocześnie mając czas na trawienie pomiędzy kolejnymi karmieniami.

Refluks fizjologiczny a refluks żołądkowo-przełykowy


Jak już pisaliśmy, ulewanie u niemowląt jest całkowicie normalnym zjawiskiem, związanym z niedojrzałością układu pokarmowego. Ze względu na swoją formę (podczas ulewania treść, która powinna trafić do żołądka, cofa się z powrotem do ust, a błona śluzowa ma kontakt z sokiem żołądkowym) bywa nazywane refluksem fizjologicznym. Ta forma refluksu nie jest bardzo uciążliwa a ulewanie zwykle mija wraz z wiekiem, lub zmniejsza się po wprowadzeniu w życie kilku drobnym zmian podczas karmienia. Refluks fizjologiczny (inaczej “przemijający”) nie powoduje u niemowląt zaburzeń rozwoju ani anemii. Jeśli dziecko nie ma innych, towarzyszących mu, problemów zdrowotnych i prawidłowo przybiera na wadze, to zjawisko nie powinno budzić niepokoju.

Ulewanie u noworodka 2

Istnieje jeszcze inna odmiana refluksu - refluks żołądkowo- przełykowy. Jest on znacznie bardziej nieprzyjemny i niebezpieczny dla małych dzieci. Refluks żołądkowo-przełykowy wiąże się z alergią pokarmową, nadkwaśnością lub nawet z zapaleniem błony śluzowej żołądka. Jego objawy są stosunkowo łatwe do rozpoznania to m.in. ulewanie chlustające ( bardziej gwałtowne, często występujące także w nocy), płaczliwość, rozdrażnienie niemowlęcia, które nie lubi przebywać w pozycji leżącej na plecach. Poza tym niepokojąca jest marudność dziecka podczas karmienia, odwracanie głowy od piersi czy butelki, przerywanie ssania. Jeżeli ponadto dziecko nie przybiera na wadze, ma nawracające zakażenia dróg oddechowych, rzadko siusia, ma gorączkę, wysypkę lub biegunkę. We wszystkich tych przypadkach niezbędna będzie wizyta u pediatry i przekazanie mu informacji o wszystkich niepokojących objawach, gdyż dziecko będzie wymagało specjalistycznego leczenia. Konsultacja z lekarzem jest niezbędna również gdy ulewanie nie ustaje po 6. miesiącu.
Jak zaradzić refluksowi żołądkowo-przełykowemu u dziecka? Lekarz może zalecić podawanie niemowlęciu leków przeciwko cofaniu się treści żołądkowych lub zmniejszających kwasowość soków żołądkowych, które wzmocnią pracę przełyku i żołądka. Najpopularniejszym rozwiązaniem jest zmiana mleka na inne. Natomiast jeśli refluks żołądkowo-przełykowy nie mija u starszych dzieci, po 2 r.ż. pod uwagę bierze się nawet leczenie operacyjne, metodą laparoskopową.

Podsumowanie


Jeżeli Twojemu dziecku zdarza się ulewać pokarm po jedzeniu - nie musisz się tym martwić - jest to całkowicie naturalne i z czasem minie! Zadbaj o komfort Twojego dziecka podczas karmienia i nie zapominaj, jak ważne jest podtrzymywanie maluszka do odbicia. Gdy noworodkowi się uleje, nie panikuj i nie próbuj ponownie go nakarmić. Pamiętaj jednak, żeby zwracać uwagę na ewentualne towarzyszące ulewaniu niepokojące objawy, z którymi warto zwrócić się do pediatry. Przede wszystkim nie panikuj i nie stresuj dziecka! Ulewanie niemowląt to naturalny odruch, gdy ich brzuszek jest przepełniony!Ulewanie u noworodka 8

Podobał Ci się ten artykuł?

Przeczytaj także: Jak nauczyć dziecko korzystać z nocnika?